binfikirlogo1

Gent OCMW/CPAS: Sosyal yardım talep edenler e-devlet şifresi ile kontrol ediliyor

Belçika’da sosyal yardım alanların Türkiye’deki mal varlığı araştırması bir süredir tartışma konusu. Geçtiğimiz günlerde Anvers Belediyesi (N-VA’nın çoğunlukta olduğu koalisyon ile yönetiliyor) OCMW/CPAS- Sosyal Yardım Kurumu, sosyal yardım alanların Türkiye’deki mal varlığını araştırmak üzere özel bir şirketle (dedektiflik şirketi diye de ifade ediliyor) anlaşma yapma kararı almış ve Anvers Belediyesi Meclisi de kararı onaylamıştı. Gent Belediyesi (Sp.A’nın çoğunlukta olduğu koalisyonla yönetiliyor) Sosyal Yardım Kurumu OCMW’nin de sosyal yardım almak isteyenlerin E-Devlet şifresini alarak Türkiye’deki mal varlığı araştırması yaptığı haber merkezimize ulaştı. Binfikir olarak konuyu Gent Belediyesi Sosyal Yardım Kurumu-OCMW Başkanı Rudy Coddens ile görüştük.

Serpil Aygün: Sosyal yardım talep edenlerin yurtdışındaki malvarlığı tartışması gündemde. Anvers Belediyesi özel bir şirket aracılığıyla bu araştırmayı yaptırmaya karar verdi ancak Gent Belediyesi Sosyal Yardım Kurumu olarak siz de bu araştırmayı E-Devlet şifresi aracılığıyla Türk kökenli sosyal yardım talep eden vatandaşlar için zaten uyguluyorsunuz. Türkiye ile Belçika’nın bilgi alışverişi konusunda 2 yıl önce yaptığı bir anlaşma da hala gündemde. Sizin E-Devlet şifresi ile araştırmanız bu anlaşma çerçevesinde mi uygulanıyor ve bu E-Devlet şifresi ile araştırmayı nasıl gerçekleştiriyorsunuz?

“Sosyal yardıma ihtiyacı olanlara yardım etmek ancak yolsuzluk yapılmasına da izin vermemek ana prensibimiz”

Ruddy Coddens: OCMW Gent olarak, sosyal yolsuzluk konularının araştırılmasında OCMW’lerin aktif rol alması gerektiği konusunda hemfikiriz. Bu kesinlikle sosyal dayanışma ve toplumsal kabul çerçevesinde gerçekleşmelidir. Bu anlamda yardıma ihtiyacı olanlara gerekli yardımı yapmak ancak sosyal yolsuzluk yapılmasına da izin vermemek ana prensibimiz. Tabii ki bir toplumsal grubun hedef tahtasına konulmasını ya da sanki bizden yardım alanların büyük bir kısmının sosyal yolsuzluk yapıyormuş gibi bir algı yaratılmasını da arzu etmiyoruz. Zaten bizim yaptığımız araştırmalar, istatistikler ve pratikteki çalışmalarımız da, böyle bir sonuç vermiyor.

Sosyal yardım almak isteyenlerin bizimle kendi mali durumlarına ilişkin bilgileri dürüstçe paylaşmasını istiyoruz. Yaptığımız anlaşma metinlerinde de bu açıkça belirtiliyor. Bu anlaşma metinlerinde sosyal yardım talep eden kişi, kendisinin mali durumu hakkında yanlış ya da eksik bilgi vermeyeceğini ve mali durumu hakkında sonradan olan değişiklikleri OCMW’ye bildireceğini teyit edip, imzalıyor. Yardım talep eden kişi; kendisinin başka geliri ya da mal varlığı olup olmadığının OCMW tarafından araştırılacağını da biliyor ve bu araştırmaya izin veriyor.

“Gent OCMW olarak vatandaşın E-Devlet şifresini bizzat almıyoruz. Sosyal hizmet görevlilerimizle aynı ortamda kendi şifrelerini kendileri giriyor, T.C.’nin resmi web sitesinde birlikte inceleme yapıyoruz”

Gent OCMW olarak bizden destek isteyenleri hakları ve ödevleri konusunda açıkça bilgilendiriyoruz ve çok net anlaşmalar yapıyoruz. Bu anlamda T.C. Anvers Konsolosluğu ile yaptığımız sözlü bir görüşme ile Gent OCMW’nin gönderdiği Türk vatandaşlarına E- Devlet şifrelerinin verilmesini talep ettik. E-Devlet şifresi olmayan Türk kökenli sosyal yardım talep eden vatandaşlarımız, Anvers Konsolosluğu’ndan bunu temin edebilirler. E-Devlet şifresini alan vatandaş, sosyal hizmet görevlisi ve inter-külterel arabulucu eşliğinde, kendi şifresini kendisi girerek Türkiye’deki emeklilik ve mal varlığı araştırmasına yardımcı oluyor. OCMW olarak biz kesinlikle vatandaşın şifresini almıyoruz. Vatandaş şifresi ile ilgili tüm özel hayat gizlilik haklarını koruyor. OCMW Sosyal Hizmet Görevlisi ve İnter-kültürel arabulucu, sosyal yardım talep eden vatandaşla birlikte Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi web sitesindeki sadece emekli aylığı ve Tapu kadastro bilgileri inceleniyor.

Sosyal yardım talep eden vatandaş bu bilgileri (Emeklilik ve Tapu kadastro) kendisi de inceleyebilir ve herhangi bir yazıcıdan çıktı alıp OCMW Sosyal Hizmet Görevlisine verebilir. Vatandaş E-Devlet Mobil uygulamasını da indirebilir, istenilen bilgileri yine aynı şekilde kendisi inceleyip OCMW Sosyal Hizmet Görevlisine ulaştırabilir.

OCMW Gent sosyal araştırma kapsamında bu yöntemi uygulamak zorunda. Böylece sosyal hizmet uzmanı, sosyal yardım başvurusu yapanların yurtdışı emeklilik maaşı ve mal varlığı olup olmadığını araştırabiliyor. E-Devlet şifresi olmayanlar Anvers Başkonsolosluğu’ndan şifresini istemez ya da şifresi ile T.C.’nin resmi web sitesine girip emeklilik maaşı ve mal varlığı araştırmasına izin vermezse, bu durum OCMW Gent tarafından, sosyal yardım isteyenin mal varlığı araştırmasına yardım etmediği şeklinde algılanıp, Sosyal Hizmet Özel Araştırma Komitesi’ne gönderilerek, sosyal yardımın verilmemesi ya da halen sosyal yardım alanlar için sosyal yardımın kesilmesine yol açabilir.

“E-Devlet incelemesini 45 yaşın üzerindekiler için, yine 45 yaş üzeri aile bireyleri hakkında da yapıyoruz”

Bu arada E-Devlet uygulamasını; sosyal yardım isteyen veya halen alan 45 yaşın üstündeki Türk kökenli vatandaşlar için de kullanmak üzere inceledik ve güncelledik. 45 Yaşın üzerindeki sosyal yardım alanlar veya talep edenlerin birlikte oturdukları yine 45 yaşın üzerindeki eş, anne-baba ya da çocukları için de benzer bir inceleme yapıyoruz. Çünkü 45 yaşın üzerindekilerin Türkiye’den emeklilik maaşı alma olasılıkları var ve bunu da inceliyoruz.

S.A.: Bu uygulama sadece geçinmek için sosyal yardım talep edenler için mi geçerli? Sosyal konut kiralamak isteyenler ya da huzur evine yerleşmesi gerekenleri için de uygulanıyor mu? Ayrıca farklı kökenlerden yardım talep edenler için de böylesi bir uygulama var mı?

R.C.: E-Devlet uygulaması şu anda sadece Türk kökenli vatandaşlarımız için mevcut. Benzer bir E-Devlet uygulamasının başka ülkeler için de olup olmadığını araştırıyoruz.

“E-Devlet İncelemesi sadece sosyal yardım talep edenler için geçerli. Sosyal konut ya da huzur evi talep edenler için bu inceleme yapılmıyor”

Bu uygulama, Gent OCMW Sosyal Kiralama Bürosu’ndan kiralık ev talebi ya da OCMW Gent’in huzur evinde kalma talebi olan Türk kökenli vatandaşlarımız için kullandığımız bir yöntem değil. OCMW Gent sosyal ev konusunda bizzat sorumlu değil. Bu alanda Sosyal Konutlar Kurumu’na başvuru yapılıyor ve kendine özgü kuralları var. Ancak OCMW Gent olarak; kökenleri, milliyetleri ne olursa olsun yardım talep eden herkesten, ‘Belçika ya da Belçika dışında mal varlıkları bildirimi’ talep ediyoruz. Verdiği bildirimin doğru olmadığından şüphelendiklerimiz hakkında da ek araştırma yapıyoruz: Banka hesapları kontrolü gibi. Araştırma sonucunda yurtdışında mal varlığı olduğunu tespit ettiklerimiz olduğunda da ek bilgi istiyoruz. Ancak bu araştırma pratikte hiç de kolay değil. E-Devlet uygulamasının başka ülkeler içinde yapılabilmesi için araştırma yapıyoruz. Bize göre bu konuyu tamamen Federal Hükümet’in düzenlemesi, tüm OCMW’ler için en iyi yöntem olurdu.

S.A.: Peki bu sosyal yardım talep eden vatandaşların yurtdışındaki malvarlığı konusunda bir ayrım yapıyor musunuz? Yani çok fazla bir mali değeri olmayan küçük bir tarlası olan ile 5 katlı binası ve kiracıları olan biri arasında bir ayrım yok mu?

R.C.: Yardım talep eden kişi, başvuru metninde ve devamındaki anlaşma metinlerinde yanlış bilgi beyan ettiyse, prensip olarak mal varlığının büyüklüğü, değeri vs. gibi konularda bir ayrım yapılmıyor. Yardımın kesilmesi gibi cezalandırma kararını da bu konuları araştıran Sosyal Hizmetler Özel Komitesi alıyor.

OCMW Gent olarak, eğer yurtdışında bir mal varlığı söz konusu ise prensipte, sosyal yardımın üzerinde herhangi bir başka ek yardım vermiyoruz. Sosyal yardımın üzerinde başka bir yardım istendiğinde, yurtdışındaki mal varlığının değeri, büyüklüğü gibi elementler dikkate alınıyor. Yine burada da Sosyal Yardım Özel Komitesi’nin değerlendirmeleri önemli ve son kararı onlar veriyor.

Yurtdışındaki mal varlığından kira geliri söz konusu ise yasalarda belirtildiği şekilde kira geliri, sosyal yardım miktarından düşürülerek kalan kısmı veriliyor.

Ancak OCMW’lerin, yurtdışındaki bu mal varlığının değerini nasıl tespit edeceği konusunda açık bir düzenleme yok. Yani yurtdışındaki bir malvarlığının kira geliri yoksa ya da Belçika’daki ile karşılaştırılabilir bir vergi uygulaması yoksa, bu mal varlığının değeri ve ne kadarının verilecek sosyal yardımdan kesileceğine dair net bir bilgimiz olamıyor. Bu durumu biz Federal Hükümete ilettik. Bu alanda bütün OCMW’lerin kullanabileceği ortak bir uygulama olmasını talep ediyoruz.

“Türkiye’de mal varlığı olanlar da sosyal yardım alabilir. Buradan gelen gelire bakıyoruz”

S.A.: Bu söylediklerinizden anladığım kadarıyla yurtdışındaki mal varlığının Belçika’daki sosyal yardım ödeneğinden daha az maddi değeri varsa sosyal yardım alabiliyor? Öyle mi?

R.C.: Türkiye’de mal varlığı olan biri kesinlikle sosyal yardım alabilir. Sadece bu mal varlığından kira geliri varsa bunu sosyal yardım ödeneğinden düşürüp, kalan kısmını verebiliriz.
Sosyal yardım verirken, Belçika’da mal varlığı olan kişilerin bu mal varlığından gelirlerini ve taşınmaz mal vergisi göz önünde bulundurarak hesaplama yapıyoruz. Yurtdışındaki mal varlıkları için bunu yapamıyoruz. Kira geliri varsa kolayca hesaplanabiliyor ama bunun dışındaki vergi muafiyetleri ya da ek yasal durumları Belçika’ya uygun olmayınca karşılaştırma ve hesaplamalar yapılamıyor. Bunun federal düzeyde çözülmesi lazım.

S.A. : Peki sizin OCMW Gent olarak, E-Devlet şifresi ile yaptığınız Türkiye’deki mal varlığı araştırması ile Anvers OCMW’nin özel şirket tarafından bu araştırmayı yaptırması arasındaki fark nedir?
R.C.: OCMW Gent dışardan bir şirkete yurtdışındaki mal varlığı için sosyal araştırma yaptırmıyor, bu araştırmayı kendisi yapıyor ve ekstra bir ödeme de yapmıyor. Yukarda belirttiğimiz yöntemle kendisi yapıyor.

“Yurt içi ya da yurt dışında mal varlığı olanlara eşit muamele yapılması taraftarıyız. Ancak bu yapılırken, bir toplumsal grubun hedef tahtasına konulmasına karşıyız”

Gent OCMW olarak, sosyal yardımlar söz konusu olduğunda, yurt içi ya da yurt dışında geliri ya da mal varlığı olanların eşit uygulamaya tabi olması konusunda hemfikiriz. Aynı şekilde yukarda belirttiğimiz gibi, sosyal dayanışma ve toplumsal kabul çerçevesinde, OCMW’lerin sosyal yolsuzlukla mücadelede rol alması konusunda da hemfikiriz. Ancak bu yapılırken, bir toplumsal grubun hedef tahtasına konması ve yanlış algı yaratılmasına karşıyız.

OCMW’lerin yurt dışındaki gelir ve mal varlıklarını araştırması için daha fazla araçlara sahip olması lazım ancak tabii ki bunun Federal Hükümet tarafından tüm OCMW’ler için ortak bir yöntem olarak düzenlemesi gerektiğini düşünüyoruz. Bize göre ‘sosyal güvenlik bilgi bankası’ uygulamasında olduğu gibi hükümetler arası bilgi bankaları kurulması yoluyla gerçekleşmesi gerekir.

S.A.: Türkiye’de mal varlığı ya da geliri olan ve Gent OCMW’den sosyal yardım talebinde bulunan Türk kökenli Gentli vatandaşlarınız için ne önerirsiniz?

R.C.: Yurt dışında mal varlığı olması, otomatik olarak sosyal yardım alınmayacağı anlamına gelmiyor. Buna sosyal araştırma sonucunda karar veriliyor. Biz tüm yardım talep eden vatandaşlarımızdan, bütün gelir ve mal varlıkları konusunda doğru bilgi vermelerini bekliyoruz. Aynı şekilde sosyal araştırmaları yapan sosyal hizmet görevlilerimizle işbirliği yapmalarını ve onları incelemelerinde desteklemelerini bekliyoruz. Ancak bu şekilde OCMW kişiye uygun toplumsal hizmet sunabilir. Bunun yanında OCMW sosyal yardım ödeneği vermekten çok daha fazlasını yapıyor. Vatandaşlarımız her türlü problemlerinde OCMW’lerin toplumsal hizmetinden faydalanabilir.

14/02/2018, Serpil Aygün