binfikirlogo1

Belçika’da çok dilliliğin yapısı: Kim, nerde, hangi dili konuşuyor?

Belçika’da yaşayan herkes istediği dili konuşma hakkına sahip. Dil özgürlüğü, vatandaşlara Anayasa tarafından sunulan bir hak. Anayasa’ya göre herkes evinde, arkadaşları arasında, basında ve kültürel, ekonomik, ticari ve dini alanlarda hangi dili konuşacağını belirleyebilir. Flamanca, Fransızca ve Almanca olmak üzere 3 resmi dilin bulunduğu Belçika’da İngilizce de Belçika’nın her yerinde iletişim dili olarak kullanılıyor.

Belçika, birden çok resmi dili olan ülkelerden bir tanesi. Ülkenin resmi dilleri Flamanca, Fransızca ve Almanca. Her dil konuşulduğu bölgelerin az-çok şeklini de çiziyor. 20’nci yüzyılın ortalarında dillerin konuşulduğu bölgeler dillerin kullanım oranına göre şekilleniyordu. Belli bir bölgede en çok konuşulan dil, aynı zamanda o bölge idaresinin resmi dili haline geliyordu.

Belçika’da yönetim, dil ve coğrafik bazda bölgelere ayrılıyor. Coğrafik olarak Flaman, Valon ve Başkent Brüksel Bölgelerinden oluşan Belçika, dil bazında da 3 bölgeden oluşuyor: Flamanca Konuşan Topluluk Hükümeti; Flaman Eyaletleri ile Brüksel’deki Flamanca konuşanları kapsıyor, Fransızca konuşanlar Topluluk Hükümeti; Valon Bölgesi ile Brüksel’de Fransızca konuşanlar ile istisnai bir şekilde Almanca konuşan topluluğun bazı belediyelerini kapsıyor. Almanca Konuşan Topluluk Hükümeti ise Belçika’nın doğusunda kalan Almanca konuşan Topluluk ile Liege Eyaletini içini alıyor. Tüm bunların yanında bir de Federal Hükümet yer alıyor.

Dil(Topluluk) bölgelerinin ve resmi dillerin kendi içlerinde bölünmesi, Belçika’da dil özgürlüğünün kısıtlandığı anlamına gelmiyor.

Belçika’da geçerli olan resmi dillerin bir tanesi veya birden fazlasının zorunlu olarak kullanılmasını gerektiren şartlar bulunuyor. Bu şartlar özellikle yetkililer ile yapılan iletişimde öne çıkıyor. Bazen bu şart sadece resmi makamlar için geçerli oluyor, diğer zamanlarda vatandaşları da kapsıyor.

Kaç kişi hangi dili konuşuyor?
Belçika’da 11 milyonun üzerinde insan yaşıyor. Nüfusun 6.25 milyonu Flaman Bölgesinde (Flamanca konuşulan bölge), 3.5 milyonu Valon Bölgesinde (Fransızca + Almanca bölgesi), 1 milyonu da Brüksel-Başkent Bölgesinde yaşıyor. Belçika’da Flamanca ve Fransızca konuşanların sayısını kesin olarak belirlemek ise çok zor. Çünkü Valon Bölgesinde Flamanca konuşanlar da yaşadığı gibi, Flaman Bölgesinde de Fransızca konuşanlar yaşıyor.
Brüksel-Başkent Bölgesi’nin nüfusu Fransızca, Flamanca ve diğer yabancı dilleri konuşan insanlardan oluşuyor. Bu dillerden hangisinin konuşulduğu hiçbir yerde kayıt edilmiyor. Almanca konuşan Topluluk (Valon Bölgesinin parçası) yaklaşık 75 bin kişilik nüfus barındırıyor.

Belçika’da yaşayanlar hangi dilleri konuşuyor?
Belçika’da hem Flamanca hem de Fransızca konuşan nüfus giderek daha fazla ikinci bir dil, hatta üçüncü bir dil daha kullanıyor. Birçok kişi aynı zamanda İngilizce konuşuyor. Flamanca konuşan vatandaşların birçoğu Fransızca bildiği gibi Fransızca konuşanlar da artan sayılarda Flamanca öğreniyor. Almanca konuşma eğilimi ise çok daha az yaygın durumda.

Birçok kişi ikinci dil eğitimini okulda alıyor. Flaman eğitim sisteminde Fransızca öğrenmeye başlama yaşı 10. 14 yaşına gelen öğrenciler İngilizce eğitimi almaya başlıyor. Ardıdan Almanca veya İspanyolca eğitimi de alınabiliyor. Flaman halkı İngilizce ile doğrudan basın aracılığıyla daha fazla etkileşim kuruyor. Yabancı film ve diziler dublajlı değil ancak altyazılı veriliyor.

Sonuç olarak Belçika’nın dört bir yanında kamu alanlarında İngilizce de konuşuluyor. Ancak bu durum her dil bölgesindeki idarelerin resmi dil kullanımında bir değişiklik yaratmıyor.

23/05/2018, Müfit Yılmaz Gökmen
Kaynak: deredactie.be